Denktank adviseert afschaffing bankiersbonussen

(Novum) - Banken moeten ophouden met het verstrekken van bonussen aan bankiers gebaseerd op winst en omzet. Dat is een van de negen aanbevelingen van een denktank over duurzaam bankieren onder leiding van ex-Rabobankbankier Herman Wijffels, die donderdagavond werden gepresenteerd.

Het Sustainable Finance Lab bestond naast Wijffels vooral uit hoogleraren en professoren. De groep heeft de afgelopen maanden gediscussieerd over hoe de financiële sector weer maatschappelijk functioneel kan worden.

"In de afgelopen jaren werden banken groter en complexer en vooral gericht op de kortetermijnwinst", stelt Wijffels tijdens de presentatie die online te bekijken is. "Dit heeft de sector gedestabiliseerd en schade toegebracht aan de economie." Volgens de denktank moet de sector veiliger, simpeler en soberder worden.

Naast het stoppen met uitkeren van bonussen, beveelt de commissie daarom aan om banken te verbieden om te handelen voor eigen rekening. Het zakendeel van een bank moet hiervoor worden losgekoppeld van de rest van de bank.

Daarnaast pleit de groep voor het fiscaal gelijktrekken van vreemd en eigen vermogen. "Daarmee moet de impuls van schuldfinanciering worden teruggedrongen", legt Wijffels uit. Het eigen vermogen moet daarnaast worden versterkt, zodat de tier-1-ratio uitkomt tussen de twaalf en vijftien procent.

Nieuwe financiële producten zouden moeten worden getoetst door een toezichthouder, om zo het vertrouwen van de klanten terug te winnen. Wijffels wijst hierbij naar de parallellen met medicijnen en levensmiddelen met gezondheidsclaims, die moeten worden getest voordat ze de markt op mogen. De introductie van simpele basisproducten moet de klanten nog verder helpen een goed product te kiezen.

Daarnaast pleit de denktank voor meer verschillende soorten banken wat betreft ondernemingsvorm. Als voorbeeld noemt Wijffels het genationaliseerde ABN AMRO. Naast de mogelijkheid tot een beursgang moet overwogen worden om een gedeelte in staatsbelang te houden. Andere opties zijn volksaandelen en aandelen plaatsen bij institutionele beleggers.

De commissie wil ook dat banken een toekomstgericht risicobeleid invoeren, waarbij sociale en milieutechnische aspecten worden meegewogen. "Nu zien we nog dat producten worden geïntroduceerd die de ecologische voetafdruk verhogen."

Tot slot moeten banken een diverser personeelsbestand krijgen, waarin verschillende geluiden kunnen worden gehoord. "Bij de opleiding van personeel moeten daarvoor de ethische kanten van het bankwezen worden onderwezen."

Wijffels constateert dat de sector al wel stappen heeft gezet. "Er zijn echter meer stappen nodig." De ex-Rabobank-topman roept de sector op om ook in de huidige turbulente tijden actie te ondernemen. "Wij zijn van mening dat het soort maatregelen dat wij voorstellen in ieders belang zijn, ook in die van de instelling zelf. Hoe lastig het ook is, daar moet ook aandacht aan besteed worden om de vertrouwenskloof te dichten."

De Nederlandse Vereniging van Banken zegt in een reactie het een goede zaak te vinden dat er wordt gediscussieerd over een 'toekomstbestendige financiële sector'. De branchevereniging constateert dat een groot aantal aanbevelingen al onderwerp van discussie is binnen de sector en de politiek.

Wat betreft de bonussen wijst de NVB erop dat binnen de Code Banken een maximering is vastgesteld van de bonus van honderd procent van het vaste salaris. Daarnaast constateert de vereniging dat veel banken momenteel geen of amper bonussen uitkeren. "De Nederlandsche Bank heeft vastgesteld dat banken in overwegende mate voldoen aan de eisen van beheerst beloningsbeleid", stelt de NVB.